X
تبلیغات
هنــــــــــــــر - خیمه‌شب‌بازی

هنــــــــــــــر

کاری از رضا شعبانی(ناچیز)

درباره من
***باشد که سن مانند طناب بند بازان به افراد نا لایق و ناتوان اجازه راه رفتن روی خود ندهد***

سلام به تمام دوستداران هنر
امیدوارم تونسته باشم جوابگوقسمتی از نیازهای هنریتون باشم
و انتظار دارم که شما هم با نظرات,انتقادات وپیشنهاداتون منو در این امر یاری کنید.


nachiz23@yahoo.com
رضا شعبانی




منوی اصلی
آرشیو موضوعی
تصاویر
اصول و مبانی بازیگری (قسمت اول)
اصول و مبانی بازیگری (قسمت دوم)
اصول کارگردانی تئاتر
اصول و مبانی نمایشنامه نویسی
اینم زندگینامه ی شکسپیر
اصطلاحات تئاتر
تاریخچه تئاتر
شيوه هاي شخصيت پردازي
شخصیت‌پردازی (Characterization)
تئاتر پوچی یا تئاتر ابزورد
تمرین های بازیگری تئاتر
انواع نمايشنامه
منابع اصلی کنکور هنر
خیمه‌شب‌بازی
خيمه شب بازي ايران در انزوا
مکتب های ادبی
مكتب سبوليسم بخش اول
مكتب سبوليسم بخش دوم
مكتب رمانتيسم بخش اول
مكتب رمانتيسم بخش دوم
مكتب كلاسيسيسم
مكتب رئاليسم و ناتوراليسم
نمایشنامه(آسایشگاه)
شناختی از انواع تئاتر مدرن تئاتر نان و عروسکِ پیتر
بازیگران سینما در تئاتر؛ بودن یا نبودن؟
شاه کلید های دیالوگ نویسی
راهنمای نگارش گفتگو بخش اول
از نتایج نوشتن برای نویسنده بودن
دانلود نمایشنامه استثناء و قاعده برتولت برشت
دانلود نمایشنامه پروین دختر ساسان صادق هدایت
دانلود نمایشنامه تخته سیاه محسن مخملباف
دانلود نمایشنامه تدبیر برشت
دانلود نمایشنامه خواستگاری م.مودب پور
دانلود نمایشنامه سه نظر درباره یک مرگ نیلوفر ب
دانلودنمایشنامه باغ آلبالو آنتون
دانلود رمان افسانه درخت خرما و بزی
دانلود رمان اندوه ماه
دانلود رمان آرزو بر باد
دانلود رمان به کی سلام کنم سونرا
دانلود رمان بیگانه
دانلود رمان خرمگس
دانلود رمان جراحی روح
دانلود رمان خواستگاری
دانلود کتاب رمان نامه
دانلود رمان طعمه
مجموعه اشعار مریم حیدر زاده
دانلود مجموعه اشعار شاملو
دانلود شاهنامه
دانلود دیوان اشعار لاهوتی
دانلود دیوان اشعار شهلا آقاپور
دانلود هفت بزم بهرام گور
دانلود دیوان الناز.پ
دانلود گلستان سعدی
نامه های عاشقانه نیما
ریچارد فورمن
رابرت ویلسون
پیتر سلارز
ژان کوپو
استانیسلاوسکی
واختانکوف
تاریوف
برتولت برشت
میخائیل چخوف
آنتوان آرتور
گرتفسکی
پیسکاتور
موشکین
استراسبرگ
پیتر بروک
آلفرد ژاری
آرشیو ماهانه
نویسندگان
تازه ترین مطالب
لینکدونی
پیوندها
طراح قالب
امکانات
 RSS 

POWERED BY
BLOGFA.COM

 

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
 

خیمه‌شب‌بازی سنتی بریتانیایی به نام پانچ و جودی.

نمایش عروسکی یا خیمه‌شب‌بازی طبق آخرین نظریه‌ها در اصل از ایران شروع شده[نیازمند منبع]؛ اما در زمان ترکهای عثمانی به ترکیه رفته و در آنجا قوت گرفته و تحت عنوان نمایش قره‌گؤز (Karagöz) (چشم سیاه) معروف گشته‌است.

برخی خیمه‌شب‌بازی را به کمدیا دل‌آرته منسوب می‌دانند و گروهی بر این عقیده‌اند که از کشورهای کهن چین، هند، ژاپن و نواحی جنوب شرقی آسیا به اروپا نفوذ کرده است .خیمه شب بازی یا شب بازی، شب‌ها و در خیمه‌ای که دو طرفش دو چراغ روشن بود، نمایش داده می‌شد. صحنه صندوقی بود به درازای سه ربع و بلندی نیم ذرع. یک طرف صندوق به طرف تماشاچیان باز بود و سه طرف دیگرش اتاقی را نشان می‌داد. صندوق در خیمه بود و نمایشگردان پشت صندوق مخفی می‌شدو عروسک‌ها را با نخ یا بال‌های نازک تکان می‌داد. در نمایش‌های خیمه‌ای که خاص طبقات بالا اجرا می‌شد، نمایش‌ها مجلل و مفصل و خیمه فاخر و رنگارنگ بوده‌است.

عطا ملک جوینی(وفات ۶۸۰ هجری قمری) در قرن هفتم در کتاب خود تاریخ جهانگشا که تاریخ مغولان است، گزارشی از خیمه شب بازی در روزگار اوکتای قاآن می‌دهد:

روزی خیمه شب بازان از ختا (شهری میان ترکستان و چین قدیم) آمده بودند و عروسک‌های ختایی عجیب و غریبی با خود آورده بودند که ما هرگز ندیده بودیم و به خیمه شب بازی پرداختند و در این هنگام عروسکی را که شکل پیرمردی با ریش سفید بود، از صندوق بیرون آورده و به صورت اسیر به نمایش در آوردند. اوکتای قاآن پرسید این صورت ِ کیست؟ گفتند صورت مسلمانی است یاغی که به دست لشکریان اسیر آمده‌است. اوکتای قاآن بی درنگ فرمود که بازی را متوقف بدارند.»

در قدیم به این هنر، شب‌بازی نیز اطلاق می‌شده‌است؛ همچنان‌که واعظ کاشفی گفته‌است:

اگر پرسند که مخصوص لعبت‌بازان چیست، بگوی خیمه و پیش‌بند. و بازی خیمه در روز توان کرد و بازی پیش‌بند در شب. و پیش‌بند، صندوقی را گویند که در پیش آن خیال‌بازی می‌کنند و در روزبازی به دست حرکت کنند و در شب‌بازی، رشته‌ای چند را متحرک سازند.

نظامی گنجوی فرموده است:

چنان بود شب‌بازی روزگار كه شب را دگرگون شد آموزگار


در ایران خیمه شب بازی در زمان بهرام گور مقارن با کوچ بازیگران کولی هند متداول شد. این نمایش شاد به مناسبت جشن ها، عروسی‌ها و ختنه سوران‌ها به اجرا در می آمد. در خیمه شب بازی تعدادی عروسک در اندازه‌های 20 تا 25 سانتی متر از چوب ساخته شده بود و در محلی به نام خیمه به جای آدم‌ها ایفای نقش می کردند. عروسک‌های زن روسری، شلیته و چاقچور بر تن داشتند و عروسک‌های مرد کلاه نمدی، پیراهن آبی یا قرمز و شلواری سیاه و گشاد.

بر اساس نوع عروسک‌ها و نحوه اجرای آن ها، نمایش‌های خیمه شب بازی به دو دسته کلی تقسیم شده است:

در حالت اول، عروسک‌ها از کیسه ساخته می شد. انگشتان دست عروسک گردان در سر و دو دست عروسک جای می گرفت و آن را بالای سر خود به حرکت در می آورد. در این حالت عروسک گردان پشت پرده روی زمین می نشست. در حالت دوم، عروسک‌ها با نخ یا سیمی که از بالا به آن‌ها وصل شده بود حرکت می کردند. خیمه شب بازی در این حالت شب هنگام داخل خیمه برگزار می شد. خیمه در واقع صندوقی بود که از یک سو رو به تماشاگر داشت و از سه سوی دیگر دیوارهای اتاق را القا می کرد. شخصیت‌های مهم این عروسک ها، پهلوانان کچل، پهلوان پنبه، ملا، عروس، مادر زن و دیو بودند. پهلوان کچل قهرمان زیرکی بود و سری طاس داشت. پهلوان پنبه فقط برای عروسک‌های ضعیف تر از خود شجاع بود و عروس خجالتی و پر مدعا داشت. در خیمه شب بازی مردی به نام مرشد کنار خیمه می نشست و با تنبک، موسیقی ضربی می نواخت. مرشد گاهی هم آوازهای محلی می خواند. گفته‌های عروسک‌ها نا مشخص و خنده دار بود، زیرا از سوتک هایی که در دهان عروسک گردان‌ها بود تولید می شد. مرشد ضمن گفت و گو با عروسک ها، قبل از این که جمله خود را بیان کند، با لحنی استفهامی جمله عروسک مخاطبش را تکرار می کرد تا تماشاگران معنی آن‌ها را بفهمند.

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیستم بهمن 1389ساعت 21:0  توسط ناچیز  |